Việt Nam “dẫn đầu” và “nhất thế giới”?

Năm 2013, Ngân hàng Thế giới chỉ ra: Việt Nam thuộc nhóm nước dẫn đầu thế giới về xây dựng pháp luật nhưng lại thuộc nhóm nước yếu kém nhất thế giới về thực thi pháp luật.

Năm 2013, Ngân hàng Thế giới đã phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường triển khai chương trình đánh giá chỉ số quản trị đất đai của Việt Nam. Một kết luận không mới nhưng đủ cơ sở thực tiễn để chứng minh:Việt Nam thuộc nhóm nước dẫn đầu thế giới về xây dựng pháp luật nhưng lại thuộc nhóm nước yếu kém nhất thế giới về thực thi pháp luật (Khảo sát đã công bố năm 2013 của WB và Bộ TN&MT - Xemtại đây).

Mới đây nhất, chuyện sửa Luật BHXH ngay khi vừa được QH thông qua, và hàng loạt văn bản pháp luật... trên trời khác buộc phải điều chỉnh đã cho thấy, rất nhiều chính sách được xây dựng xa cách đời thực, thiếu ý kiến khách quan từ người dân.

Chúng ta rất cố gắng đưa pháp luật vào cuộc sống nhưng còn rất nhiều khó khăn vì chưa đưa được cuộc sống vào pháp luật trong quá trình xây dựng.

Ảnh minh họa. Nguồn: duthaoonline.quochoi.vn

Ngay trong Luật Đất đai, có những điều không bao giờ được thực hiện, ví dụ như quy định“giá đất của Nhà nước phải phù hợp với giá đất trên thị trường”.

Quy định này không được thực hiện theo đúng nghĩa vì Luật giao cho cơ quan hành chính nhiệm vụ định giá đất, vừa khó khăn và vừa lạ lẫm. Người dân biết nhưng các cơ quan hành chính ở địa phương vẫn muốn nắm giữ thẩm quyền này...

Cho đến nay, Chính phủ và Quốc hội cũng đã có nhiều lần quyết định lấy ý kiến của dân đối với một số Luật quan trọng. Chi phí lấy ý kiến của dân cũng được quyết định ở mức khá cao, triển khai rộng khắp, bố trí đủ nhân lực để thực hiện. Ví dụ như vừa qua thực hiện việc lấy ý kiến của dân đối với Hiến pháp và Luật Đất đai sửa đổi, hay như Bộ luật Dân sự hiện nay.

Thứ nhất, việc lấy ý kiến của dân chưa được thực hiện đối với tất cả các văn bản quy phạm pháp luật, việc này chỉ được thực hiện đối với một số Luật khi lãnh đạo đất nước thấy cần thiết. Thứ hai, cách lấy ý kiến vẫn chủ yếu dựa vào hội thảo với chuyên gia và giao cho chính quyền cấp xã tổ chức họp dân.

Trên thực tế, không phải chuyên gia nào cũng sát với đời thực và không phải chính quyền cấp xã nào cũng biết thực nghe nguyện vọng của dân. Nghe rồi song tiếp thu ra sao, có khách quan hay vẫn chủ quan.

Cảm giác của nhiều người vẫn là văn bản pháp luật tiếp tục được phát hành từ các văn phòng có máy lạnh theo tư duy chủ quan của người quản lý, kể cả các văn bản đã được lấy ý kiến “cẩn thận” của dân.

Đây là lý do chính làm cho các văn bản quy phạm pháp luật có đời sống không dài, phải sửa đổi liên tục. Luật Đất đai trước năm 2003 cứ 2,5 năm phải sửa một lần, sau đó Luật Đất đai 2003 cũng phải sửa 2 lần mới tới được Luật Đất đai 2013, nay Luật Đất đai 2013 vừa có hiệu lực thi hành hơn nửa năm thì đã có quy định vênh với Luật Nhà ở 2014.

Làm gì để các văn bản quy phạm pháp luật không chỉ đi ra từ các phòng có máy lạnh mà phải tiếp nhận được sức nóng khách quan từ đời thực. Một cơ hội tuyệt vời để giải quyết tận gốc việc này đã đến: Quốc hội hiện đang xem xét để thông qua Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi trong kỳ họp sắp của tới Quốc hội. Đây là đạo luật gốc để ban hành mọi văn bản pháp luật, tầm quan trọng chỉ kém có Hiến Pháp.

Vấn đề thứ nhấtđược đặt ra là việc lấy ý kiến của dân đối với các văn bản quy phạm pháp luật có cần được coi như một nguyên tắc xuyên suốt trong quy trình xây dựng luật pháp hay không? Điều này dễ thấy là cần thiết. Từ năm 1945, Bác Hồ đã nói “mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân”, có nghĩa là nhân dân có quyền tham gia quyết định luật pháp, hạ tầng trụ cột của Nhà nước pháp quyền. Hiến pháp 2013 đã đưa tinh thần này vào thành quy định tại Điều 28 “Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước. Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của công dân”.

Vấn đề thứ hailà việc lấy ý kiến của nhân dân cần được thực hiện như thế nào để bảo đảm người dân có cơ hội được phát biểu thực lòng, ý kiến được thành tâm lắng nghe để tiếp thu hợp lẽ và Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm kinh phí phù hợp, tạo điều kiện hợp lý để thực hiện hiệu quả nhất.

Trước hết, nội dung quy định của pháp luật phải được chuyển tải giản dị nhất tới dân. Sau đó, người dân mong được phát biểu ý với các tổ chức xã hội gần gũi với mình để ý kiến của mình được chuyển trung thực đến các cơ quan xây dựng luật pháp. Cuối cùng, người dân muốn nhận được ý kiến phản hồi mang tính trách nhiệm giải trình từ các cơ quan xây dựng pháp luật với lý lẽ hợp lý về việc tiếp thu hay không tiếp thu ý kiến của dân. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi cần có những quy định chi tiếp để việc lấy ý kiến của dân là thực.

Vấn đề thứ balà trách nhiệm thẩm định dự thảo các văn bản quy phạm pháp luật nên đặt vào tay cơ quan nào? Cho đến nay ở Việt Nam, mọi việc thẩm định đều do các cơ quan nhà nước thực hiện, giữ nguyên như thời kỳ bao cấp. Như vậy, cơ quan nhà nước nghiên cứu, cơ quan nhà nước dự thảo, cơ quan nhà nước thẩm định và cơ quan nhà nước ban hành đã trở thành chuỗi quy trình thiếu vắng những ý kiến mang tính khách quan để chỉ ra các quy định sinh ra từ cách suy nghĩ mang tính lối mòn quản lý (vẫn gọi là quan liêu), và cũng để kiểm soát việc quy định thẩm quyền quản lý không hợp lý (vẫn gọi là nguy cơ tham nhũng).

Đây chính là nguồn cơn để xây ra tình trạng các Bộ xây dựng luật pháp vẫn vun vén quyền cao nhất cho mình. Để giải quyết vẫn đề chủ quan quản lý trong quy trình xây dựng pháp luật, cơ chế thẩm định nằm giữa dự thảo và quyết định là điểm chốt của vấn đề. Như vậy, có thể đổi mới cơ chế thẩm định dựa trên nguyên tắc: bên cạnh nhiệm vụ thẩm định giao cho cơ quan hay hội đồng của Nhà nước, cần giao nhiệm vụ thẩm định độc lập cho một hội đồng gồm các tổ chức xã hội ngoài nhà nước là đại diện cho lợi ích của các cộng đồng cư dân. Hội đồng thẩm định độc lập sẽ chỉ ra những bất cập trong dự thảo đối với việc bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Việc lấy ý kiến thực chất của các tổ chức xã hội, của người dân và việc tổ chức thẩm định độc lập với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật sẽ làm cho Nhà nước phải chi phí nhiều hơn, thời gian mất nhiều hơn và đòi hỏi nguồn nhân lực tham gia cũng nhiều hơn. Những tốn kém này nhằm đánh đổi lấy các văn bản pháp luật phù hợp hơn với cuộc sống, tuổi thọ pháp luật dài hơn, hiệu lực thi hành cao hơn. Hơn nữa, đây là quá trình thực thi dân chủ, mang lại bền vững xã hội cao. Tổng lại thì lợi ích vẫn lớn hơn chi phí, nên đó là việc cần làm. Nhìn sang các nước công nghiệp mới, các luật đều có đời sống tới vài chục năm; ở các nước phát triển, các luật đã được hình thành vài trăm năm mà vẫn giữ nguyên hiệu lực.

Việc giải quyết tất cả mọi vấn đề nêu trên đều trông chờ vào Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi. Việc cần làm ngay là phải lấy ý kiến thật đầy đủ, chi tiết, thành tâm của các tổ chức xã hội, của mọi công dân về dự thảo Luật này để cùng nhau có được một quy trình xây dựng pháp luật đạt hiệu suất, hiệu quả và hiệu lực cao. Đây là nền tảng để tạo dựng một Nhà nước pháp quyền bền vững, của dân, do dân và vì dân.

Gs. TsKh. Đặng Hùng Võ

(Theo Vietnamnet)

“Vị đắng” dưa hấu và kiểu điều tiết thị trường theo con tim

Những trái dưa đã bớt đi "vị đắng" khi người nông dân xứ Quảng được giúp tiêu thụ. Thế nhưng, nơi này trái dưa giữ được vị ngọt, thì nơi kia vẫn đắng. Khi thị trường được điều chỉnh bằng "con tim" sẽ không thể có thị trường trọn vẹn.

 >>  Bộ Công Thương cũng “xắn tay” mua dưa hấu ủng hộ nông dân Quảng Nam

 >>  Đủ kiểu mưu sinh “ăn theo mùa” ách tắc dưa hấu tại cửa khẩu

 >>  Mở cửa khẩu từ 7h - 20h “đưa” dưa hấu xuất ngoại

Đọc những thông tin kinh tế - tài chính mới nhất trên FICA: * Nếu dám làm thử, VN đã không chậm 10 năm  * Vụ “gà đi lạc”: Chủ tịch xã xin từ chức  * Cận cảnh "miệng núi lửa" mới được phát hiện ở Trung Quốc  * Ngân hàng “giữ rịt” nợ Vinalines  * Sáp nhập ngân hàng sắp vào "đỉnh sóng"  * Cảng tỷ đô Lạch Huyện: Đối tác Nhật tham gia dự án PPP giai đoạn 2

“Bán dưa hấu ủng hộ bà con nông dân miền Trung, cam kết không lợi nhuận... Dưa hấu ngọt mát, giá rẻ chỉ 5.000 đồng/kg... Ai đọc được status này xin hãy mua giúp một quả dưa để ủng hộ nông dân Quảng Nam... ” hay “Nông dân sẽ còn khốn khổ nếu dưa không được thu mua. Dưa hấu lại là món ăn nên ăn thường xuyên trong mùa hè. “Mỗi trái dưa một tấm lòng”, mọi người mua ủng hộ bà con đi ạ”...v..v..

Hàng loạt lời kêu gọi như thế xuất hiện trong cộng đồng mạng, đặc biệt là trên facebook, những ngày gần đây. Từ các bạn sinh viên đến các công chức, người xung phong bán dưa không lợi nhuận rất nhiều. Thậm chí, ở Hà Nội còn rộ lên thành phong trào bán dưa giúp nông dân Quảng Nam. Theo đó, người mua một quả, hai quả, thậm chí 5-10 quả cũng vô số.

Nhưng có lẽ, gây chú ý hơn cả là sự kiện ngày 9/4, cộng đồng mạng chia sẻ bức ảnh trụ sở Bộ Công Thương cũng trở thành nơi bán dưa hấu “nghĩa tình”.

 Cán bộ khối cơ quan Bộ Công Thương mua dưa ủng hộ đồng bào miền Trung

Những trái dưa vỏ xanh, ruột đỏ đã bớt đi "vị đắng" khi người nông dân xứ Quảng được cộng đồng chung tay giúp sức tiêu thụ.

Thậm chí, nhà báo Trần Đăng Tuấn, trên facebook của mình, còn nêu ra ý tưởng xây dựng chợ "bầu bí" và được rất nhiều người hưởng ứng. Những giá trị tốt đẹp đã được lan toả. Sự hưởng ứng về khu chợ nghĩa tình ấy cho thấy, ngày càng có nhiều người ý thức hơn về trách nhiệm với xã hội, với cộng đồng.

Thế nhưng, nơi này trái dưa giữ được vị ngọt, thì nơi kia vẫn đắng. Khi thị trường được điều chỉnh bằng "con tim" thì sẽ không thể có thị trường trọn vẹn. Những xe tải dưa hấu xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn ùn ứ, xếp hàng chờ đợi thành những hàng dài dằng dặc ở cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn).

Khi các cán bộ đoàn viên thanh niên ở Bộ Công Thương bán lẻ từng quả dưa ở trụ sở cơ quan - một nghĩa cử đẹp đáng trân trọng, nhưng sẽ vô cùng ý nghĩa khi những cơ quan có trách nhiệm ở Bộ này có biện pháp tìm đầu ra cho sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu để không còn cảnh phụ thuộc hoàn toàn vào một thị trường. Công việc mà có vẻ như bao nhiêu năm qua, cơ quan này vẫn bó tay?

Câu chuyện dưa hấu chưa nguôi thì lại đến câu chuyện hành tím. Người nông dân lại ế. Và thị trường lại buộc phải điều chỉnh bởi "con tim" khi cộng đồng mạng lại phải kêu gọi tiêu thụ.

Dưa hấu rồi củ hành và còn bao nhiêu loại nông sản khác nữa? Những sự vụ như thế này chẳng khác gì nhiều về bản chất với vụ việc nông dân được mùa vải nhưng lại bị ế ẩm, rớt giá thê thảm khi xuất khẩu sang Trung Quốc gặp khó. Và rồi năm ngoái, người ta cũng kêu gọi nếu mỗi người ăn ủng hộ một kg vải thiều thì sẽ không lo vải ế. Ít lâu sau lại đến quả cà chua. Cộng đồng mạng lại kêu gọi ăn cà chua ủng hộ nông dân.

Nghịch lý là lời kêu gọi ấy còn được chính những người có trách nhiệm ở các cơ quan chức năng nói ra. Điều này chẳng khác nào Bộ Y tế kêu gọi người dân tẩy chay thực phẩm bẩn. Nói như một bình luận trên facebook của một nhà báo - đó là biểu hiện của sự bất lực.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, thay vì để cán bộ đoàn phải bán lẻ từng quả dưa, lẽ ra Bộ Công Thương cần phải tìm ra các thị trường xuất khẩu, giải quyết được các vấn đề trong chính sách biên mậu để hàng hoá được giao thương thông thoáng hơn.

Và đặc biệt, thị trường nội địa cần được điều tiết, để không còn cảnh nông dân trồng dưa, trồng hành,... khóc ròng trên mảnh ruộng của mình, không còn cảnh dưa hấu, cà chua đổ cho bò ăn, còn ở những vùng tiêu thụ lớn như Hà Nội, TP.HCM thì người tiêu dùng vẫn phải mua vài chục ngàn một kg dưa hấu, hay hành tím như những ngày qua.

 Theo Hà My

Vietnamnet

Món quà cưới đẹp nhất

Món Quà Cưới Ðẹp Nhất

    

    Mẹ Têrêxa thuật lại một câu chuyện như sau: "Một hôm kia, có một cặp vợ chồng trẻ đến thăm tu viện và trao tặng cho chúng tôi một khoản tiền lớn, bảo là để đóng góp vào việc chi phí mua thức ăn cho những người nghèo".

    Ở Calcutta, mọi người đều biết là: mỗi ngày, tất cả các cơ sở của dòng Nữ Tử Bác Ái truyền giáo chúng tôi phải cung cấp thực phẩm cho khoảng 9 ngàn người. Bởi lẽ đó, không lạ gì hai bạn trẻ này muốn dùng khoản tiền họ trao tặng vào mục tiêu trên.

    Sau khi giải thích, Mẹ Têrêxa kể tiếp: thấy họ còn quá trẻ, tôi tò mò hỏi: "Hai con có thể cho Mẹ biết tiền đâu mà hai con có nhiều thế?". Họ trả lời: "Chúng con vừa cưới nhau hai ngày. Trước ngày cưới, chúng con đã suy nghĩ nhiều và quyết định không may quần áo cưới, cũng không tổ chức yến tiệc linh đình. Thay vào đó, chúng con muốn dùng khoản tiền chi phí đám cưới đó để trao tặng cho những người không được may mắn như chúng con".

    Mẹ Têrêxa cắt nghĩa: "Ở Ấn Ðộ, đối với một người Hindu thuộc giai cấp thượng lưu khá giả, đám cưới mà không có quần áo cưới và tiệc cưới là điều nhục nhã. Vì thế chắc chắn mọi người, nhất là những kẻ có họ hàng với cặp vợ chồng trẻ đó đã rất lấy làm lạ và cho quyết định của họ là một việc tủi hổ cho cả hai gia đình đàng trai cũng như đàng gái".

    Ðể biết rõ thêm, Mẹ Têrêxa hỏi: "Tại sao chúng con lại quyết định táo bạo như thế, làm phật lòng cha mẹ, họ hàng?". Hai bạn trẻ đó trả lời: "Chúng con yêu nhau tha thiết, vì thế chúng con muốn tặng nhau một quà cưới đặc biệt. Chúng con muốn khởi đầu cuộc chung sống của chúng con bằng một hy sinh mà cả hai đều đóng góp vào".

    Trong sứ điệp Mùa Chay gửi toàn thể giáo hội, công bố vào ngày 09/02/1988, Ðức Thánh Cha mời gọi các tín hữu hãy đặc biệt quan tâm đến tình trạng mỗi ngày có hàng chục ngàn trẻ em trên thế giới bị chết yểu.

    Ðức Thánh Cha nói: "Có những trẻ em chét trước khi chào đời. Nhiều em khác chỉ sống một thời gian ngắn vì bệnh tật, vì thiếu dinh dưỡng và nhiều khi thiếu cả tình thương nữa... Các em là nạn nhân của nghèo đói, của những bất công xã hội làm cho gia đình các em không đủ phương tiện cần thiết để nuôi dưỡng con cái".

    Ngoài ra, sứ điệp Mùa Chay của Ðức Thánh Cha còn nhắc lại tình thương đặc biệt của Chúa Giêsu đối với các trẻ em và Ngài mời gọi mọi tín hữu trong Mùa Chay hãy bẻ gãy xiềng xích của tính ích kỷ và tội lỗi, đồng thời thực thi tình liên đới, bằng cách chia sẻ với những người túng thiếu. Hãy cho người nghèo không phải những thứ mình dư thừa, nhưng cả những gì mình cần thiết nữa.

    

    Trích sách Lẽ Sống

Chọn lựa

        Ðời người là một chuỗi những chọn lựa và quyết định. Có những quyết định liên quan đến người khác. Có những chọn lựa thay đổi cả một đời người. Có lẽ quyết định nào cũng làm cho chúng ta ray rứt, dằn vặt.

    Một chủ nông trại nọ thuê một người thanh niên đến nhặt khoai tây cho nông trại: Công việc xem ra thật đơn giản: chỉ cần phân loại các loại củ khoai tây và cho vào sọt. Lớn theo lớn, trung bình theo trung bình và nhỏ theo nhỏ... Sau một ngày làm việc, người thanh niên đến gặp ông chủ và xin nghỉ việc: gương mặt của anh trông hốc hác và thất sắc hẳn. Ðược hỏi lý do, anh giải thích như sau:: "Công việc của ông giao phó không phải là một công việc nặng nhọc, nhưng điều làm cho tôi nhức óc đó là phải chọn lựa".

    Chọn lựa và quyết định là cả một gánh nặng đối với con người, bởi vì không ai có thể làm điều đó thay thế cho chúng ta cả. Chúng ta cần người khác chỉ bảo, chúng ta cần người khác góp ý, nhưng quyết định vẫn là phần của chúng ta.

    Thú vật dường như không có chọn lựa và quyết định. Tất cả đều được điều khiển bởi cái mà chúng ta gọi là bản năng. Con chim có trhể làm được một cái tổ vô cùng tinh vi mà không cần phải học hỏi, cũng như không sợ phải sai lầm. Trong khi đó thì khả năng tưởng chừng như vô song, con người vẫn cứ phải rơi vào lầm lẫn này đến lầm lẫn nọ.

    Lầm lẫn, nghi ngờ, bất an, vô định là số phận của con người. Ðiều đó làm cho con người day dứt, khổ đau, nhưng đồng thời cũng nói lên giá trị cao cả của con người. Chính vì những giới hạn bất toàn của con người, mà con người càng cảm nhận được sự trợ giúp của Thiên Chúa... Khi nhìn ngắm vũ trụ bao la, khi nhìn lại thân phận bé nhỏ yếu hèn của mình, tác giả Thánh Vịnh thứ 8 đã phải thốt lên: "Lạy Chúa, con người là chi mà Chúa phải bận tâm?".

    Bé nhỏ trong vũ trụ, bất toàn và giới hạn giữa muôn tạo vật, nhưng con người không phải là một con số vô danh. Dưới ánh mắt yêu thương và hằng quan tâm của Thiên Chúa, mỗi một con người là một giá trị độc nhất vô nhị, là đối tượng của một tình yêu độc nhất.

    Chúa Giêsu đã đến trong trần gian để nói với chúng ta điều đó: Hai con chim sẻ không đáng giá một hào, vậy mà không một con nào rơi xuống đất theo ý Cha cả, huống chi là con người.

    Thiên Chúa đã yêu thương con người: đó là lý do khiến chúng ta phải luôn đặt tất cả tin tưởng vào Ngài... Nhưng mò mẫm và lầm lỗi trong cuộc sống chỉ là những nẻo quanh co, nhưng cuối cùng rồi cũng sẽ đưa chúng ta đến thành công, bởi vì Thiên Chúa yêu thương chúng ta và không ngừng dẫn dắt chúng ta.

________________________________________________________________

    

    Trích sách Lẽ Sống

Mỗi tuần một chia sẻ: Chết Thay Cho Người

    Môn đệ của một vị đạo sĩ kia muốn từ bỏ thế gian, nhưng anh ta quyến luyến gia đình và bảo rằng: "Vợ con tôi quá thương yêu tôi, nên họ không bằng lòng cho tôi thoát tục".

    Nghe nói thế, vị đạo sĩ muốn cho anh ta biết sự thật nên đã dạy cho anh một kỹ thuật giả chết. Sau một thời gian học thuần thục, vị đạo sĩ bảo anh hãy áp dụng kỹ thuậ này khi về đến nhà. Và quả thật, anh ta đã thực hành bài học cách tuyệt hảo để nhắm mắt xuôi tay, nhưng vẫn còn nghe được mọi tiếng khóc than của vợ con và thân nhân, bạn bè.

    Ngày hôm sau, vị đạo sĩ đến để phân ưu cùng thâm quyến. Sau những giây phút tưởng niệm người quá cố, ông nghiêm nghị bảo thân nhân đang khóc thương người đã từ biệt cõi đời rằng: "Tôi có bí quyết để cứu sống anh ta, nếu có ai sẵn lòng chết thay cho anh".

    Anh chàng giả chết ngạc nhiên khi nghe mọi người trong gia đình nêu ra mọi lý do để biện minh là mình cần phải sống. Càng ngạc nhiên hơn khi anh nghe người vợ nghĩa thiết của mình tóm lược mọi lý lẽ trên bằng một lời quả quyết: "Tôi nghĩ không ai cần chết thay cho chồng tôi. Không có anh ta, chúng tôi vẫn có thể làm lụng để sống".

    Câu chuyện trên có thể xảy ra bất cứ ở đâu và trong bất cứ gia đình nào. Và theo sự suy luận thông thường, chúng ta phải công nhận rằng: Người vợ và thân nhân của anh chàng giả chết có lý của họ. Nhưng triết gia Pascal cũng có lý khi nhận định: "Con tim có những lý lẽ của nó mà lý trí không thể hiểu nổi".

    Ðó là lý lẽ của con tim trong con người của cha Ðamien, tông đồ người hủi mà cách đây không lâu nhiều người đã long trọng tưởng niệm một trăm ngày qua đời của Ngài. Cha Ðamien đã dấn thân phục vụ những người bị bệnh phong hủi để rồi kết thúc cuộc đời bằng chính căn bệnh của những người cha đã săn sóc với sự bình thản được biểu lộ trong những dòng tâm sự cha viết cho bạn bè vài ngày trước khi trút hơi thở cuối cùng: "Tôi chết vì bệnh phong cùi, nhưng tôi là một thừa sai sung sướng nhất trên địa cầu này".

    Ðó cũng là lý lẽ của con tim trong con người của cha Maximilian Kolbe, nạn nhân của chính sách bạo tàn tiêu hủy người Do Thái của Ðức quốc xã. Cha Maximilian đã đứng ra chịu chết thay cho một anh bạn tù.

    Có thể những người mang lý lẽ này trong con tim hiểu được câu giáo huấn của Ðức Kitô: "Không ai có tình yêu lớn hơn kẻ hy sinh mạng sống vì bạn hữu mình".

    _______________________________________________

    Trích sách Lẽ Sống

Phải gieo nhiều giống cây thiện để cây ác không dành hết đất

(GDVN) - Mỗi con người được sinh ra như mảnh đất hồn nhiên. Phải gieo nhiều giống cây thiện để cây ác không dành hết đất…đó là nguyên lý chính tắc của GD.

LTS: Quý bạn đọc đang theo dõi bài viết của thầy giáo Tạ Quang Sum, giáo viên Trung học cao cấp, Nguyên hiệu trưởng trường THPT Trần Hưng Đạo, Cam Ranh, Khánh Hòa. Ở bài này, là câu chuyện tham gia hướng đạo của chính ông, dù đã là quá khứ, nhưng vẫn là những bài học nóng hổi cho hôm nay.

Trân trọng giới thiệu cùng độc giả 

Bao năm xa rồi nhưng kí ức trong tôi vẫn hiển hiện một thời trai trẻ, cảm xúc vẫn tuôn trào mỗi khi nhớ về năm 14 tuổi gia đình cho tôi đi “Hướng đạo”. Buổi sáng hôm ấy ngày cuối thu, tiết trời Nha Trang mát và trong xanh, tôi cùng mấy người bạn đến đạo quán Nha Trang gặp các trưởng trong thiếu đoàn Bạch Đằng xin gia nhập.

Chỉ với thủ tục đơn giản, chúng tôi được giới thiệu vào một nhóm đã có sẵn 8 người. Trong mắt tôi tất cả họ thật đẹp với trang phục Hướng đạo sinh: Mũ bê rê đen – Áo ka ki vàng ngắn tay – khăn quàng màu xanh lá cây – vai mang phù hiệu đơn vị - Ngực gắn biểu tượng hoa bích hợp – Quần soóc xanh dương – Giày vải cao cổ - Lưng thắt cuộn dây thừng và tay phải cầm gậy 1,6 mét… Đang ngồi trên sân cỏ họp bạn vào sáng chủ nhật.

Chúng tôi hội nhập rất nhanh sau khi được tìm hiểu về phong trào và tham gia những sinh hoạt, những trò chơi, những buổi tập huấn, những bài hát…rất thanh niên. Hàng tuần vào chiều thứ sáu, khi có tiếng huýt sáo giai điệu: là la lá la là la lạ lạ lạ lạ la…vẳng lên, tôi vội chạy ra cổng nhà để nhận thư họp đoàn.

Rồi một sáng tinh mơ bên đất trại hòn Chồng, tôi và nhiều bạn mới được công nhận chính thức là thành viên của gia đình Hướng đạo qua lễ tuyên hứa. Những lời hứa ngắn gọn trong một khung cảnh thật trang nghiêm: Tôi xin lấy danh dự hứa rằng: Tôi sẽ cố gắng hết sức mình để làm bổn phận đối với tổ quốc - Giúp đỡ mọi người bất cứ lúc nào - Tuân theo Luật Hướng đạo. Làm chúng tôi thấy như lớn hẳn lên, trách nhiệm nhiều hơn với chính mình và xã hội.

Ngoài việc được vui chơi giao tiếp với bạn bè phù hợp tâm lý lứa tuổi, những sinh hoạt thường kỳ - những kỳ trại - những chuyến du khảo…đã cuốn hút chúng tôi đến độ không ai bỏ lỡ dịp nào. Đó là những lớp và trường học mang bản chất tự chủ - tự nguyện - tình nguyện, đã trang bị cho chúng tôi nhiều kiến thức về sinh hoạt thanh thiếu niên (TTN) - truyền thông tin  - mưu sinh thoát hiểm - cứu hộ cứu nạn - tổ chức cuộc sống tập thể - nghĩa vụ với cộng đồng - bảo vệ môi trường và thiên nhiên….

Phong trào đã rèn luyện chúng tôi trở nên linh hoạt và năng động hơn trong cuộc sống hàng ngày, tinh thần “ Hướng đạo : dẫn đường” nhắc nhở mỗi thành viên luôn phải tiên phong, gương mẫu, hành xử và ứng xử với chung quanh có văn hóa và nhân đạo.

                                       

Ngày họp mặt truyền thống Hướng đạo Việt Nam, 31 tháng 5 năm 1993 tại Hà Nội. Ảnh: yume.vn

Có lần đang trên đường đến đất trại họp bạn chúng tôi gặp đám cháy, thế là tất cả bỏ xe đạp và ba lô bên đường lăn xả vào để giúp sơ tán người dân - cấp cứu nạn nhân - tải thương - dập lửa… Có dịp hè chỉ với 12 người, chúng tôi tổ chức du khảo Nha Trang - Đà Lạt bằng xe đạp, vừa đi vừa chơi trò chơi lớn, đến chiều thì hạ trại nghỉ ngơi qua đêm.

Dù ở đâu vẫn có trại ở, bếp, khu vệ sinh ngăn nắp, nội quy trại chặt chẽ, sinh hoạt không ồn ào, không có việc ăn nhậu la hét gây ảnh hưởng tiêu cực đến chung quanh. Đến giờ ăn luôn diễn ra nghi thức nhớ ơn cảm động: Mọi người đứng quanh bàn ăn, khoanh tay, cùng nhau cất lên lời ca Trước mâm cơm canh giờ này, cùng nhau chắp tay, bát cơm tuy vơi mà đầy, khổ cực đắng cay. Ăn trái nhớ kẻ trồng cây. Uống nước xin nhớ lấy nguồn. Bát cơm tuy vơi mà đầy, khổ cực đắng cay.

Sáng mai tiếp tục hành trình thì dọn dẹp sạch sẽ trước khi rời đất trại. Lên đường là trang phục nghiêm chỉnh, áo quần, mũ, khăn quàng luôn sạch, tư thế luôn sắp sẵn đúng với tinh thần Hướng đạo. Thỉnh thoảng chúng tôi còn đến với các ấu đoàn, giao lưu với bầy sói con được chăm sóc bởi các trưởng quy định là nữ, các chị trưởng Akêla – Balu nổi bật tính cách đảm đang của người phụ nữ Việt Nam, dù ở đâu và môi trường nào thì vẫn rất ấm áp phong cách làm chị, làm mẹ.

Mỗi chúng tôi luôn tự hào về vai trò Hướng đạo sinh của mình với gia đình và xã hội, chuẩn mực về chân – thiện – mỹ luôn định hướng chúng tôi trong mọi phần cuộc sống. Mỗi thiếu sinh đều ước mong được đến tuổi lên Kha – lên Tráng, tự hứa với mình suốt đời sẽ phấn đấu gắn bó với phong trào.

Hướng đạo là một phong trào TTN thành lập năm 1907 có xuất xứ từ Anh quốc, được du nhập vào Việt Nam từ năm 1931 nhờ các trưởng: Hoàng Đạo Thúy – Tạ Quang Bửu – Phạm Ngọc Thạch  – Tôn Thất Tùng. Phong trào được duy trì phát triển bởi các trưởng: Trần Duy Hưng - Lưu Hữu Phước – Cung Giũ Nguyên…

Tháng 5/1946 tại Bắc Bộ phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp các trưởng Tạ Quang Bửu, Trần Duy Hưng và các đại biểu trong Bộ Tổng uỷ viên hội Hướng đạo đến báo cáo về công việc của Hội và đề nghị Người làm Hội trưởng danh dự Hội Hướng đạo Việt Nam, Người đã nhận lời. Trong những năm bôn ba hải ngoại, đi tìm đường cứu nước, lúc đến nước Anh, Bác Hồ đã từng tham gia phong trào Hướng đạo “ Boy – Scout ”. Năm 1915, Bác đã đi cắm trại ở Êcốt (Ecosse).

Qua nhiều năm tháng hoạt động, phong trào Hướng đạo Việt Nam đã hun đúc rèn luyện nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam ưu tú phụng sự tổ quốc suốt chiều dài hai cuộc chiến tranh vệ quốc và xây dựng nền độc lập cho nước nhà. Nhưng rồi đất nước trải qua nhiều biến cố, Hướng đạo bị quên lãng. Những ai từng gắn bó một thời phong trào thanh thiếu niên này không khỏi ngậm ngùi hoài niệm với muôn nghìn tiếc nhớ !!!

Những năm sau này khi được bổ nhiệm chức vụ quản lý trường học, tôi đã tìm cách vận dụng tổ chức nhiều sinh hoạt ngoài học trình cho học sinh, nhưng khó thực hiện và hiệu quả không cao vì rất nhiều nguyên nhân. Trong đó phải kể đến sự chủ quan khi nhiều người chỉ biết và quen dựa dẫm vào tổ chức Đội, đoàn.

Lý tưởng chức năng của Đội, Đoàn rất cao đẹp, phạm vi và phạm trù hoạt động rộng khắp, thế nhưng thực tế cho thấy hiện nay Đội, Đoàn không còn nguyên mẫu là tổ chức của thanh thiếu niên, mà trở nên một bộ phận quản lý học sinh trong trường học. Phong cách hoạt động xơ cứng, nội dung sinh hoạt nghèo nàn, cán bộ phụ trách thiếu được đào tạo chuyên nghiệp, thiếu vai trò thủ lĩnh và nguồn động lực… làm cho hoạt động của Đội, đoàn trở nên đơn điệu.

Đặc biệt thời gian năm học được mọi nhà trường tận dụng để dạy chữ chính khóa, dạy tăng cường, dạy thêm. Hầu hết các trường học không tha thiết với việc tổ chức vui chơi cho giới trẻ, xem nhẹ việc giáo dục nhân cách và lý tưởng cho những lớp công dân kế thừa qua các hoạt động thanh thiếu niên.

Trong điều kiện các cổng truyền thông mở rộng, giới trẻ được tiếp xúc với nhiều thông tin về đời sống xã hội phương Tây, với tình dục, với văn hóa văn nghệ khác biệt truyền thống dân tộc. Đó cũng là lý do ngày càng có nhiều hành vi tự phát ở  học sinh như: bạo lực học đường, lệch lạc sức khỏe sinh sản vị thành niên, méo mó cảm thụ văn hóa văn nghệ, phổ biến lối sống thực dụng, ham chuộng thời trang thiếu định hướng …..

Nói một cách tổng quát: Phần hồn của thanh thiếu niên học sinh hiện đang bị bỏ rơi, thiếu chăm sóc nghiêm trọng. Ở trường học đang có sự nhầm lẫn giữa giáo dục (GD) và nhồi nhét kiến thức, phần GD bị xem nhẹ, phần nhồi nhét kiến thức được coi trọng vì nhiều lý do, trong đó việc kinh doanh GD là động cơ chủ yếu. Bởi vậy nhiều hoạt động GD mang tính khoa học nhân bản khác không có chỗ đứng trong tổng thể chương trình năm học, mà Đội – Đoàn không quán xuyến được hết và thoái trào tính tình nguyện hấp dẫn.

Mỗi con người được sinh ra như mảnh đất hồn nhiên. Phải gieo nhiều giống cây thiện để cây ác không dành hết đất…đó là nguyên lý chính tắc của GD. Có lẽ đã đến lúc cần thừa nhận sự chính danh và cho phép hoạt động nhiều tổ chức thanh thiếu niên khác của xã hội, của tôn giáo, trong đó có Hướng đạo.

Dưới sự chủ trì của Đội – Đoàn, sẽ phát huy được tác dụng tích cực của các tổ chức thanh thiếu niên này trong việc tạo ra sân chơi bổ ích để tăng cường giáo dục thanh thiếu niên, theo đúng truyền thống văn hóa và nhân văn của dân tộc. Gần đây nghe ở Cần Thơ – TP Hồ Chí Minh – Đà Nẵng và Hà Nội, đã có nhiều nhóm Hướng đạo được sinh hoạt, đó là tín hiệu đáng mừng.

Mong sao phong trào được hồi sinh, góp phần tích cực vào công cuộc GD nhiều thế hệ trẻ Việt Nam có đủ trí và lực, nâng tầm quốc gia trên đường hội nhập quốc tế.

Tạ Quang Sum

(trích báo Giáo dục Việt Nam)

Ngăn chặn bạo lực từ những trang sách

(Dân trí) - “Cá nhân tôi không chấp nhận người lớn mang những khoái cảm về tình dục, về sự tàn bạo và thô thiển vào những câu chuyện của con trẻ. Họ hoàn toàn có thể viết để giải tỏa ẩn ức (tình dục hay bạo lực) và đợi sự đón nhận, phán xét của độc giả trong những câu chuyện dành cho người lớn. Còn với con trẻ, không được phép làm như vậy”- nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ đã nhận định như vậy.
 >> Khi sách thiếu nhi cũng… “sốc, sex”
 >> Mẹ nhường khố cho Thạch Sanh và Trăn tinh bị chém “phọt óc chết tươi"

(Ảnh minh họa - Ngọc Diệp)

Khó có thể tưởng tượng được khi đọc sách dành cho trẻ con, nhưng lại có quá nhiều hình ảnh bạo lực và sex. Nhiều đoạn văn đọc xong, người lớn còn phải sợ hãi vì tính bạo lực của nó. Ví dụ: “Thạch Sanh giơ búa nhè giữa đầu trăn bổ xuống thật mạnh, nó bị vỡ đầu, óc phọt ra chết tươi”. Có lẽ người viết tưởng rằng, con trăn là quái vật, cho nên phải tả cảnh giết nó tàn bạo như vậy mới tương xứng với “ngữ cảnh”. Nhưng người viết quên một điều, họ đã tiêm nhiễm vào đầu óc thơ ngây của đứa trẻ sự giết chóc, trả thù hung ác, bạo lực.

Các chuyên gia tâm lý đã dựa trên các công trình nghiên cứu và đã đưa ra nhiều kết luận rằng, trẻ em bị ảnh hưởng rất nặng nề khi đọc, xem, nhìn những hình ảnh bạo lực. Về sau sẽ bị tổn thương tâm lý, dễ bị kích động, dẫn đến hành vi bạo lực.

Gần đây, những ý kiến phản đối về lễ hội chém lợn cũng có cảnh báo về việc cho trẻ em tham dự và chứng kiến cảnh giết lợn, máu me, đó là kích động tính ác trong trẻ em. Đọc văn có bạo lực cũng nguy hiểm như xem cảnh bạo lực.

Cùng với bạo lực là sex, có quá nhiều hình ảnh sex, văn sex trên các tác phẩm dành cho trẻ em. Nhiều câu từ mang tính chất khiêu dâm, gợi dục và thô tục được sử dụng tùy tiện, cộng với hình ảnh hở hang, nhất là trong truyện tranh. Trẻ em chưa phải là đối tượng giáo dục giới tính, nếu cần thiết phải giáo dục giới tính thì phải có giáo trình giảng dạy khoa học, người dạy phải có chuyên môn tâm lý sư phạm. Nếu “giáo dục” giới tính qua truyện thì rất dễ bị lệch lạc.

Văn hóa đọc không phải là kêu gọi đọc nhiều mà nội dung gì mới là “văn hóa”. Sách dành cho trẻ em phải có nội dung, ngôn từ và hình ảnh phù hợp. Các em đọc sách để có vốn tiếng Việt phong phú nhưng trong sáng, có kiến thức về địa lý, lịch sử, văn học, khoa học; có tấm lòng nhân ái, có tình yêu thiên nhiên và yêu quê hương đất nước.

Viết sách cho thiếu nhi phải có trách nhiệm, nếu không thì có thể gây tác động xấu cho thế hệ trẻ, bạo lực học đường, bạo lực xã hội hôm nay đã quá đủ cho chúng ta phải suy tư và tìm cách ngăn chặn, đừng tiêm nhiễm thêm nữa. Nhưng có nhiều người viết và nhà làm sách chỉ đặt ra mục tiêu lợi nhuận, chưa có trách nhiệm đối với trẻ em.

Viết và làm sách cho thiếu nhi hay, vừa có đóng góp cho xã hội nhưng cũng có hiệu quả về kinh doanh, tại sao không làm?

Sách có chất lượng tri thức và văn hóa sẽ góp phần ngăn chặn bạo lực.

Lê Chân Nhân

(trích báo Dân trí)